Chuyện Hungary

Người Việt biết rất ít và hầu như không quan tâm đến Hungary. Có lẽ vì nước này rất nhỏ và không có ảnh hưởng gì tới Việt Nam. Nhưng ở đó vừa mới xảy ra một việc làm cho cả châu Âu, cả Mỹ và Nga đều quan tâm. Đó là việc ông Orban - thủ tướng Hung - vừa bị "lật đổ" trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary. Trong suốt 16 năm cầm quyền, có lẽ ông ta đã làm được nhiều "điêù tốt" cho dân cho nước mình? Có thế thì dân mới nhiều lần bầu để ông ta lãnh đạo đất nước lâu như thế? Nhưng ông này "nổi tiếng" ở EU về chuyện khác. Ông ta giữ quan điểm "thân Nga" và thường khác EU - mà Hungary là thành viên - về nhiều vấn đề, trong đó có Ucraina. Ông ta có vẻ là người khá "thân quen" của cả Putin và Trump. Có thể như thế cũng "OK", miễn là có lợi cho dân cho nước mình. Nhất là với một nước nhỏ, không có biển, phụ thuộc vào nhập khẩu dầu khí từ Nga. Cho nên trước kia dân Hung bầu cho ông ta vì thấy ông ta "vì dân" mà nay không bầu nữa vì thấy ông ta không còn vì dân nữa? Dân có thể chọn nhầm người. Chính Hitler cũng là người được dân Đức bầu. Nhưng rồi Hitler biến Đức thành chế độ độc tài phát xít, không cho dân quyền sửa chữa sai lầm nữa. Dân Hung có thể cũng sai lầm khi chọn nhầm người lãnh đạo đất nước. Nhưng cái khác là khi họ nhận ra sai lầm thì họ có quyền và có thể sửa sai.  Có vẻ như dân Mỹ cũng đã nhận ra sai lầm tương tự. Gần đây, hàng triệu người đã xuống đường trong phong trào phản đối "No Kings" để chống lại sự độc đoán của vị tổng thống đương nhiệm. Có phải cả dân Hung và dân Mỹ đều tin rằng chính quyền là "của dân, do dân và vì dân" ?

Bế tắc?

Đúng như nhiều dự báo, đàm phán Mỹ - Iran đã nhanh chóng thất bại. Điều này không khó đoán, bởi các yêu cầu của hai bên khác nhau "một trời một vực". Có lẽ cũng hầu như biết trước, ngay cả trong lúc đàm phán và trước đó, cả hai bên đều tích cực chuẩn bị cho "hiệp hai" của "trận đấu". Nhiều nhà phân tích cho rằng Mỹ đang ở thế bế tắc. Trong khi đó, Iran vẫn có trong tay khá nhiều "con bài" mạnh để "chơi" tiếp. Không có gì là chắc chắn cả. Cho nên chỉ có thể nói như trong truyện Tam Quốc: Muốn biết sự thể sẽ ra sao, xem chương sau sẽ rõ !

Ai thắng ai thua?

Cuộc chiến tranh nào thì nguyên nhân cũng đều rất phức tạp nên không dễ có thể hiểu được. Chiến tranh Iran cũng không là ngoại lệ. Đã thế các bên lại còn tung ra vô số " hoả mù" để "che dấu quân ta và đánh lừa quân địch". Không ai dám chắc lời đe dọa của tổng thống Mỹ rằng sẽ "hủy diệt nền văn minh Iran" nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz là gì ? Có phải đó là phá cho tan tành tất cả các cơ sở vật chất và giết chết hết 90 triệu người Iran không? Nếu ý định thật là thế thì chỉ còn cách là dùng vũ khí hạt nhân ? Sức mạnh của một đầu đạn hạt nhân cỡ trung bình sẽ bằng khoảng 30 - 50 quả bom Mỹ ném xuống Hiroshima! Quả là một lời đe dọa khủng khiếp của một kẻ "độc ác, điên cuồng và mất trí" ? Thế rồi, khi gần đến "giờ G", tổng thống Mỹ đột ngột báo "tin vui" rằng Iran đã đồng ý ngừng bắn 2 tuần để đàm phán chấm dứt chiến tranh. Ông ta hoan hỉ tuyên bố là Mỹ "đã thắng" ? Nhiều nhà phân tích cho rằng mục tiêu cuối cùng của Mỹ là nắm được quyền quản lý nguồn tài nguyên dầu mỏ của Iran theo cách Mỹ đã làm gần đây với Venezuela. Có vẻ như Mỹ đã đánh giá quá cao sức mạnh của mình và đánh giá quá thấp sức kháng cự của Iran? Kết quả là Mỹ rơi vào thế rất khó. Tiếp tục leo thang thì nguy hiểm. Iran dường như còn nhiều tên lửa và sẽ "phá nát" Israel và các nước Vùng Vịnh đồng minh của Mỹ cùng các căn cứ quân sự của Mỹ ở đó. Nếu Mỹ đơn phương rút lui thì sẽ coi như chấp nhận một thảm bại, điều mà Mỹ rất khó nuốt trôi được. Có thể là Iran hiểu rõ điều đó và mở cho Mỹ một đường "rút lui trong danh dự "? Có vẻ như Mỹ đã chấp nhận "đàm phán" trên cơ sở các đề xuất của Iran? Không đi vào chi tiết thì đại để đó là Iran sẽ quản lý eo biển Hormuz. Có nghĩa là Mỹ vẫn không "đụng" được vào dầu mỏ Iran. Nhà nước Iran thì có lẽ còn vững mạnh và đoàn kết hơn vì đó là cách duy nhất để tồn tại trong những thời khắc sinh tử. Kho tên lửa của Iran có lẽ vẫn đủ để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Không ai biết chắc tình hình chương trình hạt nhân của Iran. Cho nên không rõ tổng thống Mỹ tuyên bố đã chiến thắng Iran là dựa trên cơ sở nào? Cho nên không loại trừ khả năng là hai bên đều cần một khoảng thời gian để củng cố lực lượng - giống như giải lao trong một trận boxing - để rồi sẽ lại đấu tiếp cho đến khi một bên hạ gục được đối thủ bằng knock-out?

Tin buổi sáng

Sớm ngủ dậy 

Chẳng có tin nào tốt lành?

Thế giới vẫn chiến tranh ?

Bất tận?

Lịch sử có đang lặp lại?

Năm 1969, chiến tranh Việt Nam đang ở đỉnh cao - với nửa triệu bình sĩ Mỹ tham chiến ở Việt Nam. Trước đó, viên tướng chỉ huy không quân Mỹ tuyên bố là sẽ "ném bom cho Việt Nam trở lại thời kỳ đồ đá" ! Để thực hiện tuyên bố đó, Mỹ đã dùng lực lượng không quân hùng hậu nhất thế giới, bao gồm cả không quân chiến lược B-52 để bắn phá Việt Nam. Mỹ đã tính rằng lượng bom ném xuống Việt Nam còn nhiều hơn cả số lượng đã ném xuống Đức Quốc xã trong chiến tranh thế giới thứ hai. Cùng năm đó, tàu vũ trụ Apollo của Mỹ đổ bộ xuống Mặt Trăng. Năm 1973, Mỹ phải rút quân khỏi Việt Nam. Nhưng 58 000 quân nhân Mỹ đã chết trận. Tên của họ được khắc trên "Bức tường Việt Nam" ở Washington. Còn bây giờ, lịch sử dường như đang lặp lại. Mỹ vừa mới phóng thành công tàu vũ trụ Orion. Nó đang trên đường đi và dự kiến sẽ đổ bộ xuống Mặt Trăng. Cùng lúc này, Mỹ đang tiến hành chiến tranh ở Iran. Tổng thống Mỹ cũng vừa tuyên bố rằng sẽ "ném bom cho Iran trở lại thời kỳ đồ đá". Mỹ cũng lại cho B-52 ném bom Iran. Tàu Orion chắc là sẽ xuống Mặt Trăng rồi quay về. Nhưng bao nhiêu lính Mỹ sẽ tham chiến trên đất Iran? Bao nhiêu người sẽ không bao giờ trở về? Mỹ có sẽ thất bại ở Iran không? Sẽ lại có thêm một"Bức tường Iran" ở Mỹ không? Kịch bản Việt Nam có vẻ như đang lặp lại? Mà sao lại giống đến thế? Vậy sẽ là điều tất yếu nếu cái kết của "câu chuyện Iran" sẽ là thảm bại của Mỹ?