Chuyện hàng xóm

Trong gia đình bạn, có phải lúc nào tất cả mọi người đều đồng ý với nhau về tất cả mọi thứ không?  Bạn biết câu trả lời rồi, đúng không? Vậy trong một nước có khác không? Nói rộng ra, thế giới có khác không? Có một số tin đồn rằng nội bộ lãnh đạo cấp cao của nước láng giềng phía Bắc có vẻ như đang không đồng ý với nhau về một số vấn đề lớn? Nếu có thì bạn có nghĩ rằng chuyện đó cũng bình thường không? Khi mà một xã hội không có những cơ chế cần thiết để giải quyết các mâu thuẫn - mà khi nào và ở đâu cũng có - thì chúng sẽ tích tụ lại và mạnh dần lên. Như một cái nồi áp suất hay máy nén khí mà không có van an toàn, chúng có thể "bùng nổ".

Một Nghệ Sỹ - Chiến Sỹ

 Những người như thế ở Việt Nam không thiếu. Mỹ cũng có những người như thế. Có một người có lẽ là nổi bật nhất. Đó là Jane Fonda. Nhiều người lớn tuổi ở Việt Nam còn nhớ Chị. Năm 1972, khi mà bom đạn Mỹ còn đang "rải thảm " xuống đầu người dân Việt Nam, chị đã đến Hà Nội để tận mắt thấy tội ác của đế quốc Mỹ và thể hiện tình đoàn kết với Việt Nam của những người Mỹ không ủng hộ cuộc chiến tranh tàn bạo của Mỹ ở Việt Nam. Không chỉ là ngôi sao hai lần đoạt giải Oscar cao nhất, Chị còn là một trong những chiến sỹ dũng cảm nhất suốt đời đấu tranh cho lẽ phải. Mới vừa rồi, ở tuổi 88, Chị còn lên truyền hình Mỹ để kêu gọi nhân dân Mỹ chống lại sự lộng hành của chính quyền Mỹ. Chị có nói đại ý rằng, vấn đề không phải là ủng hộ cánh tả hay cánh hữu, mà là lẽ phải hay điều sai trái . 

Bạn cần gì?

Hôm qua bạn có được ngủ yên không? Sáng nay bạn có được ăn phở, rồi uống cà phê không? Bạn có cảm thấy vui vẻ và hài lòng không? Được như thế là đủ không ?Hay là bạn còn muốn "vô địch" cái này hay "top đầu" cái kia? Rồi thì sốt ruột, bực bội vì chưa có những thứ đại loại như thế? Mà có lẽ chúng chỉ là "hư danh" ?

Có giống không?

Hồi bé đi học, bạn có nhận ra điều gì trong lớp, trong trường bạn không? Có phải những đứa nhỏ yếu hay bị những đứa to khỏe và hung hãn nhất bắt nạt không? Có phải những đứa to khỏe ấy hay cạnh tranh nhau để làm "ông trùm" trong lớp, trong trường không? Những đứa "trung bình" còn lại - chúng chiếm đa số - thì ít bị bắt nạt hơn, được "yên ổn" hơn. Chúng lại hay theo phe một "ông trùm" nào đó để được bảo vệ tốt hơn không ? Và để được như thế, chúng thường phải nộp "phí bảo kê" như kẹo hay đồ chơi cho "ông trùm" ? Nhìn ra thế giới ngày nay, bạn có thấy nó vận hành "hao hao" như vậy không ? 

Đừng chậm hiểu

Khi bạn dừng lại

Bạn sẽ một mình thôi 

Đời vẫn tiếp trôi

Không nhận ra điều đó 

Bạn không là gì cả 

Sao đời phải buồn lo?

Sẽ có tự do 

Khi hiểu ra chân lý?

Bạn chọn gì?

Bạn luôn buồn bã và muốn than khóc ư? Bạn có lý. Thế giới này, cuộc đời này có thừa những thứ có thể làm cho bạn thành người như thế. Bạn luôn vui vẻ và thường nhìn thấy những điều tốt đẹp hay buồn cười ư? Bạn hoàn toàn đúng. Thế giới này không thiếu những điều như vậy. Bạn chọn gì ?

Kỷ lục của Putin

Nga vừa mới lập được một "kỷ lục" mới. Đó là cuộc chiến tranh xâm lược Ucraina đã kéo dài bằng thời gian cuộc "Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại" của Liên Xô trong Thế chiến 2. Cuộc chiến của Liên Xô đã đẩy lùi cuộc xâm lược của Đức Quốc xã, đập tan chế độ Phát xít Hitler và cắm lá cờ đỏ búa liềm lên nóc nhà Quốc hội Đức. Đó thực sự là một chiến thắng vĩ đại. Còn "Putin Đại đế" đã đạt được gì? Ông "vua tuyên truyền" khét tiếng trên TV liên bang Nga dường như đã ngầm thừa nhận thất bại và đổ lỗi cho dân Nga đã không tích cực ủng hộ và tham gia cuộc chiến của Putin. Toàn thể nhân dân Liên Xô trong đó có hàng triệu người Nga và Ucraina đã hết lòng hết sức tham gia cuộc chiến chống lại Phát xít Đức dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ Stalin vì đó là chiến tranh chính nghĩa vì sự sống còn của mình. Còn cuộc chiến của Putin? Dù ông ta và bộ máy tuyên truyền dùng đủ mọi lý lẽ để biện minh nhưng vẫn không che dấu được sự thật mà hàng triệu người dân nước Nga đã hiểu ra. Đó là một cuộc xâm lược tàn bạo và phi nghĩa để phục vụ mục đích bành trướng đế quốc của Putin và băng nhóm của ông ta. 

Bạn muốn gì?

Trong cái thế giới hỗn loạn và vô lý này, bạn có cảm thấy cần một nơi trú ẩn an toàn không? Hay là bạn muốn lao vào cái đống hỗn mang ấy?

Trà sớm

Thiên hạ còn đang giấc ngủ say

Chỉ có một mình ta với ta 

A, mà còn ấm trà nóng nữa 

Lạnh lẽo đêm đông thế đủ chưa ?

Bão tuyết

Năm nay bên ấy tuyết rơi dày 

Đất trời mù mịt bão tuyết bay 

Chạnh nhớ nơi xưa người xưa ấy 

Ai đó vẫn còn chốn xa xôi?

Nói thì dễ

Mọi việc đã xong tất cả rồi 

Giờ đà tới lúc nghỉ ngơi thôi

Bao nhiêu gánh lo quăng đi hết...

Mà sao nói mãi "nó" chưa thôi?

Chuyện Cuba

Cuba vốn từ lâu vẫn rất khó khăn. Lần này có vẻ như Cuba đang rơi vào một hoàn cảnh hiếm nghèo vì khả năng sẽ là nước tiếp theo bị Mỹ "xử lý". Sau khi bắt tổng thống Venezuela, Mỹ tuyên bố sẽ điều hành nước này. Do đó khả năng Venezuela sẽ tiếp tục cung cấp dầu mỏ cho Cuba như từ nhiều năm nay là hầu như không thể. Đồng minh lớn truyền thống là Nga thì đang vướng vào chiến tranh tốn kém với Ucraina từ mấy năm nay. Mấy tàu chở dầu Nga vừa bị Mỹ săn đuổi và chiếm đoạt. Cho nên Nga khó có thể hỗ trợ Cuba ở mức cần thiết. Trung Quốc còn đang bận xử lý Đài Loan, Biển Đông và chiến tranh thương mại và công nghệ với Mỹ thì hỗ trợ Cuba sẽ không phải là ưu tiên. Người bạn tốt Việt Nam thì ở quá xa và có lẽ không đủ nguồn lực để có thể "gánh" nổi các vấn đề nghiêm trọng của Cuba. Hơn nữa, có thể Việt Nam sẽ không muốn làm gì quá mức để Mỹ khó chịu và gây khó khăn cho xuất khẩu của Việt Nam. Có lẽ Cuba sẽ phải "đơn thương độc mã" tìm cách thoát khỏi hoàn cảnh hiểm nghèo này. Cuba đã hơn nửa thế kỷ đứng vững được trước áp lực của Mỹ. Có thể tin rằng lần này, Cuba sẽ vượt qua.

Đế quốc thế kỷ 21

Năm 2026 vừa mới bắt đầu thì Mỹ đã nổ phát súng đầu tiên - bắt cóc tổng thống Venezuela - một nước lớn có chủ quyền và tuyên bố sẽ điều hành nước đó bao gồm cả nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ. Bạn có cho rằng đây là một sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế không? Sau "thành công" này, Mỹ đưa ra lời đe dọa một số nước khác như Colombia, Cuba, Mehico và thậm chí đảo Greenland của Đan Mạch. Điều gì đang xảy ra? Có phải chủ nghĩa đế quốc đã quay lại? Nga thì ngang nhiên xâm lược Ucraine đã 4 năm này. Trung Quốc vừa mới kết thúc một cuộc tập trận lớn xung quanh Đài Loan - để làm gì, nếu không phải là sẽ chiếm hòn đảo này? Rồi lại còn Biến Đông nữa. Có điểm gì chung trong hành vi của các nước này? Có phải đó đều là các nước lớn, mạnh về quân sự và đều có tham vọng bành trướng sức mạnh để tăng ảnh hưởng, chiếm thêm lãnh thổ và tài nguyên của nước khác và "bất chấp" lẽ phải và luật pháp quốc tế? Có phải "thời xưa" đang quay lại? Đó là cái thời của "luật rừng", của "lẽ phải thuộc về kẻ mạnh" ? Đế quốc thế kỷ 21 vẫn tham lam, tàn bạo và "trần trụi" như xưa nhưng lại nguy hiểm gấp bội bởi chúng có trong tay những vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại nhất. Các nước nhỏ yếu hơn cần và có thể làm gì là một câu hỏi khó trả lời?

Bữa tiệc Venezuela?

Sau khi "bắt cóc" được tổng thống Venezuela bằng một cuộc tập kích chớp nhoáng - có thể coi là "hoàn hảo" - Mỹ tuyên bố là họ sẽ "điều hành" Venezuela. À, việc này có vẻ không hề giống cú "đánh trộm" vừa rồi ? Dù có nhiều người dân Venezuela không thích cách ông Maduro điều hành đất nước, điều đó không có nghĩa là cả mấy chục triệu người sẽ "ngoan ngoãn ngồi yên" để đợi Mỹ bảo phải làm gì. Khó đoán được những diễn biến trong thời gian tới. Nhưng chắc chắn Venezuela không phải là một "bữa tiệc thịnh soạn lớn" đã dọn sẵn chờ người Mỹ đến. Cũng không loại trừ khả năng đó là một đầm lầy khổng lồ mà đã mắc vào thì khó mà thoát ra?

Người ta sợ ai?

Bắc Triều Tiên vừa mới phóng một tên lửa "liên lục địa" - tiếng Anh gọi là "ballistic missile" trong lúc tổng thống Hàn Quốc còn đang viếng thăm Trung Quốc. Nhìn rộng ra thế giới - và nhất là chuyện Mỹ vừa "bắt cóc" tổng thống Venezuela ngay tại dinh thự của ông ta - thì có lẽ lãnh tụ Kim đã đúng trong một điều "cốt tử". Đó là để được an toàn thì không thể dựa vào người khác. Chỉ có thể dựa vào chính mình ! Nhiều người Việt nể phục Hàn Quốc về nhiều thứ. Nhưng có lẽ Bắc Triều Tiên cũng đáng nể phục. Một nước nhỏ, dân số ít, kinh tế yếu, bị trừng phạt và cô lập, thường xuyên bị các "thế lực thù địch" bên ngoài đe dọa "xóa sổ", thế mà Bắc Triều Tiên vẫn cứ tồn tại. Đã thế, Bắc Triều Tiên lại còn có thể "sánh vai với các cường quốc năm châu" trong khá nhiều trường hợp. Mỗi khi ông Kim cho thử tên lửa, dân Nhật và Hàn chỉ còn biết xem tivi và lo lắng. Tổng thống Mỹ đã hai lần đến Châu Á để hội đàm tay đôi với ông Kim. Năm ngoái, trong dịp đi dự một lễ kỷ niệm lớn của Trung Quốc cùng với nhiều nguyên thủ quốc gia khác, ông Kim được xếp chỗ ngay cạnh lãnh đạo Trung Quốc và Nga. Được như thế bởi ông Kim biết người ta chỉ sợ kẻ mạnh và kẻ liều. Kim mạnh vì có vũ khí hạt nhân, còn liều vì không còn lựa chọn nào khác. À, có phải là người Việt thường nói :

Thứ nhất sợ kẻ anh hùng 

Thứ nhì sợ kẻ cố cùng liều thân 

Lòng dân

Lực lượng đặc nhiệm Mỹ vừa mới thực hiện một vụ tấn công "chớp nhoáng" vào thủ đô Venezuela, bắt giữ vị tổng thống đương nhiệm và đã đưa về Mỹ để xét xử về tội "buôn lậu ma túy". Chuyện này không đơn giản nên chưa bàn ở đây. Trớ trêu là ở chỗ dân Venezuela đổ ra đường - không phải là để biểu tình phản đối "hành động can thiệp trắng trợn, vi phạm luật pháp quốc tế" của Mỹ - mà là để "ăn mừng". Họ tỏ ra cực kỳ phấn khích, như thể Venezuela vừa vô địch World Cup vậy! Trong nhiều năm lãnh đạo đất nước, vị tổng thống này đã làm gì mà để đất nước, số phận của bản thân và quan trọng nhất là lòng dân ra nông nỗi này ? Người Việt trước đây có câu như thể để nhắc nhở những người lãnh đạo đất nước rằng phải làm thế nào để "đi dân nhớ, ở dân thương". Có phải đó là điều mà những người được dân giao trọng trách phải luôn "tâm niệm" không?

Những ngày xưa ấy

Những năm gần đây, nhiều người Nga nhận ra rằng họ "nhớ" Liên Xô và lãnh tụ Stalin đến thế nào. Họ ước được sống trong xã hội Liên Xô lành mạnh đầy mơ ước và có người lãnh đạo tối cao anh minh như Stalin. Còn nhớ chính lãnh đạo Liên Xô đã "hạ bệ" Stalin sau khi ông mất và phê phán nặng nề sự lãnh đạo độc tài tàn bạo của ông. Cũng chính lãnh đạo Liên Xô đã giải tán nước này vào năm 1991 vì cho rằng Liên Xô đã suy tàn và không còn sức sống nữa. Trong những ngày này, Iran đang chìm đắm trong hỗn loạn và biểu tình. Người ta thấy xuất hiện hình ảnh của vua Palavi, người đã bị chính dân Iran dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ Hồi giáo lật đổ năm 1979. Cựu hoàng Iran bị chính quyền mới lúc đó kết tội tham nhũng nặng nề, làm tha hóa xã hội Hồi giáo truyền thống. Vua Palavi buộc phải trốn ra nước ngoài và sống vất vả cho đến cuối đời . Còn bây giờ thì dân Iran đang hy vọng một người con của vua Palavi sẽ quay lại để lãnh đạo và thay đổi đất nước, để họ có một cuộc sống tốt hơn, như những ngày xưa. Mọi chuyện còn đang diễn biến phức tạp và không ai có thể biết sẽ kết thúc như thế nào. Nhưng có điều là khi hiện tại ít điều tốt đẹp, tương lai thì mù mịt, người ta thường tìm lại những gì mà họ đã từng có và thấy tốt đẹp hơn để mà hy vọng. À, có phải là hầu như tất cả chúng ta khi về già hay nhớ lại những năm tháng tuổi trẻ với đầy thương nhớ và tiếc nuối không ?

Thời tiết Hà Nội và "cơn bão Iran"

Iran - một nước lớn ở Trung Đông đang gặp phải những khó khăn kinh tế, siêu lạm phát, cạn kiệt nguồn nước, bất ổn xã hội và chính trị trong nước vô cùng nghiêm trọng. Cuộc chiến ngắn ngày với Israel mới kết thúc gần đây. Các lệnh trừng phạt của Mỹ thì vẫn tiếp diễn nhiều năm nay. Nói theo kiểu Anh hay Mỹ thì họ đang phải đối mặt với một "cơn bão hoàn hảo". Thế nhưng vẫn khó có thể đoán được mọi việc sẽ đi đến đâu. Còn đợt gió mùa Đông Bắc mới rất lạnh đã tràn đến Hà Nội đêm qua, đúng như dự báo. Trong các loại dự báo có tầm quốc gia và quốc tế, có lẽ dự báo thời tiết là đúng hơn cả ? 

Năm 2026

Năm Mới thì rồi lại qua thôi 

Miễn là dân vẫn được bình yên 

Hãy nhìn ra xung quanh thế giới 

Bất ổn, khổ đau vẫn triền miên?