Cậu bé Sơn Tây

Năm 1954, có một cậu bé Sơn Tây cùng gia đình đi theo dòng người miền Bắc Việt Nam - chủ yếu là người Công Giáo - di cư vào Nam do những biến động lớn của đất nước khi đó. Đó là một cuộc di cư lớn - khoảng một triệu người - trong lịch sử Việt Nam thời hiện đại. Cậu bé đó lớn lên, đi học, xây dựng gia đình và cuộc sống của mình ở Sài Gòn, có lẽ hy vọng rằng sẽ được bình yên mãi. Nhưng rồi, Trời Đất lại "nổi cơn gió bụi" lớn hơn. Năm 1975 và nhiều năm sau đó, một cuộc "di tản" lớn khỏi đất nước  - có lẽ tới hai triệu người - lại xảy ra. Cậu bé Sơn Tây ngày ấy lại bị "cuốn theo" làn sóng di cư mới sang tận một xứ sở xa xôi và lạnh lẽo ở Bắc Mỹ. Nhiều năm tháng trôi qua. Những cay đắng và bi thảm của những cuộc di cư xưa dường như đã lắng đọng xuống. Cậu bé Sơn Tây ngày ấy - nay đã là một "cụ già" - tưởng như sẽ được bình thản sống nốt cuộc đời mình tại "quê hương mới".  Nhưng những kỷ niệm trong sáng của tuổi thơ ở Sơn Tây và ngọt ngào của tuổi thanh xuân ở một Sài Gòn "hoa lệ" không mất đi. Chúng như chìm sâu trong lòng người ta bởi ý nghĩ rằng cái thị xã Sơn Tây ấy, cái thành phố Sài Gòn ấy đã mất. Người Việt hải ngoại đã từng ca lên những lời thật bi thương: "Sài Gòn ơi! Tôi đã mất người trong cuộc đời!". Nhưng con người nhỏ bé thường không biết được dòng chảy lớn của lịch sử. Dù có nhiều thăng trầm, nhưng cuối cùng Sơn Tây vẫn còn, Sài Gòn vẫn còn, Việt Nam vẫn còn. Sài Gòn lại còn có phần hoa lệ hơn xưa. Khi xưa hàng triệu người ra đi vì một sức đẩy lớn. Đó là sự sợ hãi một tương lai đen tối. Nỗi sợ ngày xưa đẩy người ta ra đi nay đã tan biến hết. Không những thế, một "làn sóng ngược" dần hình thành và mạnh lên. Đó là làn sóng trở về. Giờ đây "cậu bé Sơn Tây" ấy có thể tìm về những nơi chốn yêu dấu của tuổi thơ và tuổi thanh xuân. Có lẽ có đến hàng triệu người như thế. Người ta dù đi đến đâu thì cuối cùng vẫn muốn quay về quê hương, về nơi gốc gác, về xứ sở của tổ tiên mình.